نه مستحب به مستحب ، نه هر يك به ديگرى . مسأله 740 - چيزهايى كه صوم را باطل مىكند نه چيز است : اول و دويّم : اكل و شرب است مطلقا ، خواه به قسم عادت باشد يا غير عادت باشد ، هر چند از راه دماغ وارد جوف شود يا راه سوراخ ديگر در بدن كه رفع جوع و عطش كند . مسأله 741 - آبى در دهن يا دماغ كردن يا طعامى چشيدن يا چيزى در دماغ كردن كه به حلق نرسد ضرر ندارد ، احوط [ 1 ] قضاء روزه است اگر بى اختيار آب در حلق فرو رود ، مگر در مضمضه كه به جهت وضوى نماز واجبى باشد . مسأله 742 - احتياط [ 2 ] اين است كه آب دماغ را نكشاند به حلق كه فرو رود ، اگر به خودى خود فرو رود ضرر ندارد . مسأله 743 - خلط سينه و آب دماغ كه به فضاى دهن آمد ، فرو نبرند احتياطا . مسأله 744 - خون دهان اگر به آب دهان مستهلك [ 3 ] شود فرو برند ضرر ندارد و احوط فرو نبردن است . مسأله 745 - گردى در دماغ يا چيزى در چشم يا گوش كردن ضرر ندارد . [ 4 ] سيّم : جماع است ، اگر چه به غيبوبت حشفه باشد ، چه فاعل و چه مفعول و لو به حيوانات [ 5 ] مگر به خنثى كه آن تفصيلى دارد . چهارم : نسبت دروغ دادن از روى عمد و علم به خدا و پيغمبران و ائمه هدى و اوصياى پيغمبران عليهم السّلام ، بلكه حضرت فاطمه ( عليها صلوات الله الملك المنان ) ،

--> [ 1 ] - ( يزدى ) لكن واجب نيست . [ 2 ] ( يزدى ) اين احتياط واجب نيست ، بلى در مضمضه به جهت خنك شدن يا از روى عبث ، قضاء واجب است و همچنين مضمضه به جهت وضوى مستحبى على الاحوط . ( خراسانى ) مراعات اين احتياط لازم نيست . [ 3 ] ( ميرزا ) اين مسأله بطلانش محل اشكال است . [ 4 ] ( ميرزا ) با عدم علم وصول به حلق . [ 5 ] ( خراسانى ) على الاحوط .